Paas-kerkbrief 4 2020

Kerkbrief 4, Pasen – 7 april 2020

Lieve gemeenteleden en vrienden van de PG Bolnes,

De Stille Week die is ingegaan is stiller dan ooit. Nadenken over het lijden van Jezus valt dit jaar samen met de ervaring van isolement en van spanning om dat akelige ongrijpbare virus.

  Uit balans. Iedereen voelt de vrees dat een naaste (of dat we zelf) ziek worden. Er is zorg om hen die al ziek zijn of om hen die voor zieken zorgen. Bedrijven hebben het zwaar, evenals gezinnen, gedwongen om binnen en dicht op elkaar samen te leven. Deze crisis heeft vele facetten met enorme gevolgen, nu en later. De grootste gemene deler is dat niets meer vanzelfsprekend is en dat we allemaal in zekere zin op onszelf teruggeworpen worden. Soms word je er somber van en is een Time Out nodig waarbij je de Coronacijfers en ziekenhuisbeelden niet volgt. Herkent u die momenten dat u even iets nodig hebt om weer in balans te komen?

  Time Out. In die ‘stilte’ zou je op zoek kunnen gaan naar wat bemoedigt. Het helpt als je elke avond probeert vijf bemoedigende ervaringen te noemen in je terugblik op de dag. Dan zet je je antennes even de andere kant op en beleef je licht. Noem het maar Paaslicht. Ik zie alle vormen van hulp en solidariteit als kleine ‘opstandinkjes’. Je ziet er de veerkracht in van een gemeenschap en de kracht van God.

  Littekens. In deze week volgen we Jezus en zien hoe Hij wonden opliep, in ultieme solidariteit met onze nood. Op Pasen vieren we dat de dood het uiteindelijk niet wint. Het was voor de discipelen na Pasen niet voorbij met het lijden. Dat zal ook gelden voor ‘na Corona’. Ik vind het sprekend dat de Bijbel vertelt dat Jezus na Pasen “Zijn wonden liet zien”. De littekens blijven. Wonden, ziekte en dood zijn en blijven deel van het leven. Maar net als Hij krijgen ook wij kracht en moed, uithoudingsvermogen en geduld om het vol te houden. We mogen opstaan, in leven en in sterven.

Leve het leven. Hoe meer we de kwetsbaarheid meemaken hoe sterker de dankbaarheid om het goede dat ons deel is. En hoe dieper het besef dat we zijn toegerust om anderen te helpen op te staan tot een leven vanuit liefde en tot een samenleving met gerechtigheid en vrede.

Pasen is behalve opwekking uit ook een opwekking tot….

Ik eindig mijn pastorale brief met regels die hier bij passen, uit een van mijn lievelingsliederen, het “U zij de glorie”, gecomponeerd door G.F. Händel, met tekst van Henk Jongerius (lied 634 uit ons liedboek):

“Alle mens’lijk lijden hebt Gij ondergaan
om ons te bevrijden tot een nieuw bestaan ( )
Licht moge stralen in de duisternis,
nieuwe vrede dalen waar geen hoop meer is.
Geef ons dan te leven in het nieuwe licht.
Wil het woord ons geven dat hier vrede sticht”. 

Goede Paasdagen. Met een warme groet van jullie pastor, Ria Keijzer – Meeuwse.

 

Nu volgen wetenswaardigheden over ons kerkelijk leven, die zijn verzameld door Wil Wendrich, Bas Geelhoed en mij (Ria Keijzer).

BLOEMEN. Zonder dat u dat collectief kon zien zijn op de zondagen-zonder-kerkdienst de ‘bloemen van de kerk’ rondgegaan. Ze zijn door Arja van Wingerden bezorgd bij verschillende gemeenteleden.

VOEDSELBANLK. De diaconie verzamelde afgelopen zaterdag goederen in voor de Voedselbank. Allen die iets brachten of overmaakten: heel hartelijk dank.

COMMUNICATIE. Het moderamen (Annemarie Tamerius, Wil Wendrich, Arja van Wingerden, Jan Luijendijk en ik) vergadert via de computer, om de lopende zaken door te spreken en (met mandaat van de kerkenraad) beslissingen te nemen over bijv. de communicatie naar de gemeente, kerkdiensten, samenwerking met de andere kerken, hulpverlening en het ingaan op lief & leed.

VASTHOUDEN EN VERDER GAAN. Achter de schermen zijn we druk bezig om op een rijtje te zetten wat er in de afgelopen periode niet doorging of op antwoord wacht. Toen alles ‘op slot ging’ was er een mooi programma klaar voor maart tot juli 2020. In de volgende kerkbrief volgt een aangepast voorstel met een plan van overleg hierover, onder voorbehoud natuurlijk van wat wordt toegestaan.    

SYMBOLEN EN WORKSHOP PAASKAARS.
Op 9 maart kwam een groep vrouwen bijeen om een eigen Paaskaars te maken. Het was een sfeervolle, leerzame middag. Jopie Schop en Janny van der Voort verzorgden het creatieve gedeelte en ik hield een inleiding over termen en betekenis van allerlei symbolen. Connie Pelgrom, een van de deelnemers, maakte het volgende gedicht: 

 

“Daar zaten we dan gezellig aan een kopje koffie of thee,
Ria gaf er een chocolade ei bij, dus lekker smullen hiermee.
Een leuk clubje mensen bij elkaar:
we hebben een kaars beplakt zowaar.
Een kaars met mooie opdrukken van wax erop, we kregen uitleg en voorbeelden, dus dat was top.
Allemaal hebben we ons best gedaan, de kaars kan op een mooi plekje staan.
Gerda maakte een doopkaars voor een meneer, hij zal er blij mee zijn als hij brandt iedere keer.
Symbolen ze horen bij het leven, wat ‘een speldenkop’** voor fijne herinnering kan geven.
Een voorwerp of symbool kan van veel betekenis zijn, voor de ene groot voor de ander klein.
Je denkt dan terug aan vroeger, een gebeurtenis of persoon.
Het brengt een gevoel omhoog; je beléeft het weer gewoon.
Luisteren deden we allemaal, Ria bedankt voor jouw verhaal***” (einde gedicht)

** De speldenkop verwijst naar de loop van een simpel voorwerp tot symbool met diepere betekenis: een spel met een mooie glimmende ‘kop’ wordt een sieraad, als die verbonden is aan een dierbare gever, aan erkenning en aan de Bijbeluitspraak dat je een parel bent in Gods hand.

*** Het verhaal staat op schrift. Wilt u in bezit komen van dit document over symbolen, gemaakt t.b.v. deze activiteit? Mail of bel me, dan stuur ik ze u toe. U treft o.a. allerlei symbolen aan uit de religieuze kunst die u tegenkomt in kerken en op voorwerpen. 

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

LITURGISCHE SCHIKKING.

Als beloofd brengen we bij u binnen de symbolische schikkingen van Palmpasen t/m Pasen, met gedeelten uit het tekstmateriaal van de landelijke protestantse kerk:  
Palmpasen, zondag 5 april 2020. Matteus 26: 1-27 – Jezus met kostbare olie gezalfd.

 

De vrouw met de zalfolie staat in het midden, tussen het beraad in het paleis van Kajafas en het verraad van Judas. Er komt een vrouw naar Jezus toe met kostbare olie die zij uitgiet over Zijn hoofd. De discipelen reageren geschokt: ‘Wat een verspilling’. Jezus verdedigt de vrouw. Hij laat haar opstaan en eert haar. Hij zet de zaak op scherp door zichzelf naast de armen te zetten. Jezus geeft een bijzondere betekenis aan de zalving: Hij verbindt deze zalving met Zijn dood. Zalven wordt balsemen.

In de lezingen op Palmpasen staat de zalving centraal. Als symbolen gebruiken we allerlei verse kruiden die gebruikt kunnen worden bij een zalving. Een doek rond de beker verwijst naar de balseming.Zalving: een gebruik dat wij in onze protestantse traditie niet zo goed kennen. Maar het is heel bijbels, profeten en koningen worden gezalfd als hun taak een aanvang neemt. En wie gestorven is wordt ook gezalfd. De vrouw brengt dit in het teken van het zalven van Jezus’ voeten samen. De schikking met de kruiden symboliseert dat voor ons. Op Palmzondag wijst de zalving al vooruit naar Jezus’ dood. De groene takjes lijken wel een beetje op de palmtakken.

Witte Donderdag, 9 april 2020. Johannes 13:1-30  - De voetwassing

 

Jezus is in Jeruzalem voor het Pesach feest. De leerlingen gaan met elkaar eten, en Jezus wast dan de voeten van zijn leerlingen. Het wassen van de voeten van gasten liet zien hoe gastvrij iemand was. Door de stoffige wegen en de blote voeten in sandalen, was dit ook noodzakelijk. Het wassen van voeten was een taak die normaal door slaven uitgevoerd werd. Jezus wil dat de leerlingen Hem navolgen. Het gaat erom dat iemand de minste wil zijn, en een ander wil dienen (zie ook Marcus 9:35).

Wit staat voor licht, reinheid, onschuld en wijst op de dood. Op Witte Donderdag werden in de oude kerk over veel versieringen doeken gehangen, als teken van rouw. Viooltjes zijn eenvoudige bloemen, ze zijn een teken van trouw, nederigheid. De kleur wit geeft juist ook iets weer van het licht, dat ons omgeeft, waardoor wij kunnen leven. Ze worden ook wel gezien als symbool voor Maria, de moeder van Jezus. De opgerolde doek verwijst natuurlijk naar de doek waarmee Jezus de voeten van zijn leerlingen afdroogde.

Goede Vrijdag, 10 april 2020. Johannes 18:1-19:42 - Lijden

 

“Nadat Jezus ervan gedronken had zei hij: Het is volbracht’ Hij boog zijn hoofd en gaf de geest”, zo vertelt Johannes 19:30 het.Jezus is naar Golgotha gebracht en daar gekruisigd. Deze Romeinse straf was bijzonder zwaar en mensonterend. Misschien vertellen de evangelisten daarom maar heel weinig over de kruisiging zelf. Wel vertellen ze hoe er met de dood van Jezus twee teksten uit de Schrift in vervulling gingen. De eerste is dat mensen dobbelen over zijn kleren (Psalm 22:19). De tweede is de vraag om iets te drinken (Psalm 69:22). Als Jezus dan sterft, zegt hij: “Het is volbracht.” Hij heeft gedaan wat er moest gebeuren. Marcus 15:34-37 zegt dat Jezus deze woorden uitsprak met een groot gevoel van eenzaamheid. Johannes zegt hier niets over. Wel vertelt Johannes hoe Jezus vlak voordat Hij sterft zijn moeder en een leerling elkaar met nieuwe ogen laat zien, alsof Hij hen op het hart drukt goed voor elkaar te zorgen.

We zien de verbeelding van de straf die de Romeinen gaven aan misdadigers. Het was de wreedste en meest vernederende straf die men kon bedenken. De diepe droefenis over de kruisiging wordt uitgebeeld in dit eenvoudige beeld. Hoe de vredevorst ter dood werd gebracht. Als alles gezegd lijkt, past alleen de eenvoud van die drie kruisen.

Pasen, 12 april 2020. Johannes 20:1-18  - Opstanding van Jezus

 

De eerste berichten over de opstanding zijn vol verwarring. Bij veel mensen leeft wel verlangen naar een leven na de dood. De hoop dat hun geliefden niet verloren zijn in het eindeloze niets. In Israël leefden er gemengde gedachten over de dood als het einde. Was de opstanding mogelijk? De Farizeeën geloven erin, de Sadduceeën niet. En dan is er opeens het bericht over een leeg graf, de ontmoeting in de tuin. Jezus leeft, zichtbaar, tastbaar, herkenbaar. Hij is aanwezig, met herkenbare littekens. Zo breekt hij door in ons gesloten wereldbeeld.

We zijn getuige van het lege graf, Jezus is opgestaan. De leerlingen staan rondom de lege tombe, zij zijn de twaalf witte bloemen. Wit als teken van een nieuw begin. De bloesemtakken drukken de -nog een beetje ingehouden- vreugde van dat nieuwe begin uit. Hier groeit ruimte voor een nieuw begin, nieuw leven. Nadat de leerlingen totaal geschokt waren over de afloop van het Paasmaal, de droefheid over de dood van hun geliefde leraar Jezus, is er nu de grote verrassing van de nieuwe ruimte die de Opstanding voor ons kan zijn. Ze staan met zijn allen om die ruimte heen.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

KERKDIENSTEN. De kerkenraad heeft met recht en reden het standpunt aangehouden dat er geen online diensten uit ons kerkgebouw worden uitgezonden. Voor deze Stille Week enkele mogelijkheden:

  • Op Goede Vrijdag en Paasmorgen zendt radio Ridderkerk (105.7 FM) korte vieringen uit vanuit de Levensbron;
  • In de Stille Week verzorgt de Protestantse Kerk in samenwerking met de EO online vespers: op woensdag, donderdag, vrijdag en zaterdag van 19.30 - 20.00 uur. Deze zijn te bekijken via de site: eo.nl/samengeloven. Met o.a. The Psalm Project en counter-tenor Sytse Buwalda;
  • Op Paasmorgen zendt de EO (NPO2) om 9.20 uur op televisie een Paasdienst uit zoals we dat al enkele zondagen gewend zijn, met ds. René de Reuver en muziek uit “Nederland zingt”;
  • De Groene Tuinkerk in IJsselmonde verzorgt, met ds. Hermie Hummel, wekelijks een korte dienst, die we via de site www.groenetuinkerk.nl kunnen ‘bijwonen’;
  • De kinderen van onze kerk moeten, na de Jonadienst, nu ook een Paasdienst missen. Janny van der Voort en ik hebben iets leuks bedacht: alle kinderen krijgen een cadeautje voor de Paasdagen. Daarmee leggen we weer even verbinding met de gezinnen en voelen ook de kinderen dat ze niet vergeten worden. Maar, ouders e.a. “Ssssst…”, het moet nog even een verrassing blijven!

 

MEELEVEN.
Paasgroet. Het idee om met Pasen een kaars te bezorgen, ingediend door diaken Marjan Geelhoed, is omgebogen tot een bredere actie: de Paaskaart. Als het goed is heeft u allen een mooie Paaskaart ontvangen, waarvoor Marianne Molendijk voor de buitenkant en het drukwerk zorgde en ik de tekst schreef met het Steppelied. Heeft u hem op 9/4 nog niet ontvangen, neem dan even contact op met Wil Wendrich. Dank aan allen die zorg droegen voor verspreiding, ook aan allen die de wekelijkse kerkbrief rondbrengen. Hopelijk doen alle gebaren u goed en stimuleren ze de verbondenheid nu we niet echt bij elkaar kunnen zijn.

JE ZULT MAAR JARIG ZIJN…. Wie jarig was voor 2 april (en ouder dan 70 jaar) staat nog genoemd in het laatste kerkblad, maar in Coronatijd zullen we in de Kerkbrief alle jarige gemeenteleden, ongeacht hun leeftijd, vermelden. Met dank aan Paula den Breejen voor het idee. (vanwege privacy zijn de namen niet bekendgemaakt op de website)

SAMENWERKING. Nood leert niet alleen bidden, maar zorgt ook voor intensivering van samenwerking:

  • Zoals u weet coördineert Bas Geelhoed hulp binnen onze gemeente (vraag en aanbod). Maar onze kerk doet ook mee in een groter netwerk: www.ridderkerkhelpt.nl. Ds. Gerard van de Wetering meldt dat op deze site alle hulp van kerken en andere instanties is samengebracht.
  • Ds. Martin de Geus, ds. Herman Offringa en ik gaan mee in een idee van Martin om wekelijks columns in te spreken op radio Ridderkerk. De kerk is daarin present met een bezinnende bijdrage, die een grote groep mensen bereikt. U kunt ons horen op maandag (Martin), woensdag (Herman) en vrijdag (Ria), om 10.55 uur en (de herhaling) om 17.55 uur. Mijn eerste column hoort u op Goede Vrijdag. Alle columns komen op de sites van de kerken.

Tenslotte een gedeelde wens: laten we de gebedsketen aanhouden. Voor wie woorden zoekt:                    

(Met kinderen): Heer, alles is anders.
De school is dicht. Soms is het saai. Wilt U in ons huis zijn.
Zie ons als we ons schoolwerk doen, als we lachen en spelen,
maar ook als ons geduld op is of als we bang zijn vanwege dat virus.
Geef dat we het ook mérken dat U er voor ons bent! Amen

God, Uw liefde is sterker dan de dood.
Waar wij denken dat geen weg meer begaanbaar is
opent U voor ons nieuwe wegen.
Wij ontsteken een licht en bidden
voor mensen die bang zijn om de bedreiging van hun leven,
voor mensen die vrezen ziek te worden,
voor mensen die ziek zijn, voor wie op sterven liggen,
voor mensen die zich over hen ontfermen.
Wij vragen U, goede God, wees nabij. Neem ons allen bij de hand
en leid ons door deze moeilijke tijden heen.

 

 

KERKBRIEF - COLOFON:

@ Redactie Kerkbrief: Ria Keijzer – Meeuwse, 06 – 50 22 82 50, ria.keijzer@casema.nl

@ Organisatie verspreiding Kerkbrief en scribaat van de kerk: Wil Wendrich, 0180 487050,

    scriba@pgbolnes.nl

@ Centraal adres voor vraag en aanbod van hulp tijdens de Coronacrisis: Bas Geelhoed,

    0180413552, b.geelhoed@chello.nl